<body><script type="text/javascript"> function setAttributeOnload(object, attribute, val) { if(window.addEventListener) { window.addEventListener('load', function(){ object[attribute] = val; }, false); } else { window.attachEvent('onload', function(){ object[attribute] = val; }); } } </script> <div id="navbar-iframe-container"></div> <script type="text/javascript" src="https://apis.google.com/js/plusone.js"></script> <script type="text/javascript"> gapi.load("gapi.iframes:gapi.iframes.style.bubble", function() { if (gapi.iframes && gapi.iframes.getContext) { gapi.iframes.getContext().openChild({ url: 'https://www.blogger.com/navbar.g?targetBlogID\x3d9123432221727993451\x26blogName\x3dBilgi+Seli\x26publishMode\x3dPUBLISH_MODE_BLOGSPOT\x26navbarType\x3dBLUE\x26layoutType\x3dCLASSIC\x26searchRoot\x3dhttp://bilgiseli.blogspot.com/search\x26blogLocale\x3dtr_TR\x26v\x3d2\x26homepageUrl\x3dhttp://bilgiseli.blogspot.com/\x26vt\x3d7293253217523931086', where: document.getElementById("navbar-iframe-container"), id: "navbar-iframe" }); } }); </script>

<$

Bu konudaki tartışmalardan ikincisi bir öncekiyle çelişen bir noktada. Bazı bilim çevreleri monopol bir pazarın etik olmadığını savunurken bir başka cephe de sentetik biyolojinin sırlarının açıklanmasının dünyayı daha kötü etkileyebileceğini düşünüyor. Çünkü eğer sentetik biyolojinin sırları açıklanırsa bunun teröristler tarafından en güçlü biyolojik silahlara dönüştürülmemesi için hiçbir sebep yok. Counter Punch’da yayınlanan “Synthetic Biology: Genetic Engineering on Steroids” ve Businees Week’te yayınlanan “On The Brink Of Artificial Life” yazılarında Stanford üniversitesinden David Magnus’un “Görünen o ki bunu kontrol etmek imkansız” sözlerine yer verilmiş. Magnus bu tür iyi canlılar oluşturulmaya çalışılırken çok güçlü patojen canlıların da oluşturulabileceğini söylüyor. Bu konuda New Scientist dergisinin editörlerinin söylediği de Magnus’u destekler nitelikte:

“If there ever was a case for scientists around the world to engage in sensible self-regulation before a nightmare becomes reality, this is it." (Counter Punch).

Bu söylenenlere Dr.Verner’in tepkisi ise ilginç: “Patent kritik bir kelime ve insanlar sentetik canlılardan korkuyorlar”. Bana kalırsa korkmakta haksız da değiliz. Biraz abarttığımı düşünebilirsiniz belki ama Dr. J. Craig Vernet Enstitüsünün resmi sitesinde de okuyabilceğiniz 2003 yılında yapılan “14 günde 5386 çiftten oluşan bir bakteriyofaj DNAsını sentezledikleri” açıklamasından sonra 3 Kasım 2003 tarihli Federation of American Scientists (FAS)’ın yayınladığı “The Darker Bioweapons Future” başlıklı CIA raporunda kısa değerlendirmeler yapılmış ve şöyle denilmiş:

“The effects of some of these engineered biological agents could be worse than any disease known to man.”

Bu konuda araştırma yaparken Wall Street Journal’da yayınlanan konuya biraz pazar gözüyle ve ekonomik açıdan bakan “J. Craig Venter's next big goal: Creating new life” yazısında şu hatırlatmaya rastladım:

“The dangers are real. Almost any skilled geneticist with a laptop, published gene sequence information and mail-order DNA can potentially create a lethal artificial pathogen. Three years after Dr. Wimmer created his artificial polio virus, other U.S. scientists caused even greater alarm when they resurrected the deadly 1918 "Spanish flu" virus, which killed more than 40 million people at the beginning of the 20th century.”

Bu konudaki üçüncü tartışmaysa diğer genetik konulardaki tartışmayla aynı: “etik değerler”. Biyoloji konusunda çalışan bazı bilim adamları sentetik canlıların oluşturulmasıyla “farklılık” ve “seçkinlik” kavramlarının kaybolacağını düşünüyor. Bu konuda daha önce de bu konularda David Magnus ile beraber çalışmış olan Arthur L. Caplan yapay hayatın Tanrılaşmak olmayacağını ama bunun kendimizi algılayaşımızı ve seçkinliğimizi azaltacağını söylüyor. (Business Week) (Caplan ve Magnus’un Dolly’nin kopyalanmasıyla başlayan sürecte, sentetik hayata ulaşmanın hangi yoldan geçtiği ve etik sorunlarla ilgili Science Magazine’de 1999’da yayınlanan Ethical considerations in synthesizing a minimal genome makalesini okuyabilirsiniz. Bu iki bilim adamının ve beraber çalıştığı grubun bazı etik konularla ilgili kaygıları çözmekle birlikte o günlerde sordukları bazı soruları hala cevaplarının bulunamadığını okumuş olacaksınız.)

Sentetik biyoloji konusunda ABD’deki diğer şirketlerde boş durmuyor elbette. Ancak son zamanlardaki gelişmeler hem bu işle ilgilenen bazı bilim adamlarını hem de konuya uzak da olsa ilgili kişileri rahatsız etmeye başladı. Çünkü bu tür bilimsel çalışmaların yararlarını hepimiz bilsek de iyilikten büyük kötülükler doğabileceğini daha önce tattık. Bu noktada size Einstein atom bombasının yapılmasına giden yolda iyi niyetiyle nasıl öncülük ettiğini ve sonradan duyduğu pişmanlığı hatırlatmak isterim. Aynı atom bombasında olduğu gibi sentetik biyoloji konusunda da dikkatli davranmakta fayda var tabiki ama bunu yapacak olanlar yine bilim adamları. Zamanla neler olacağını göreceğiz. Hatta Dr.Craig’in sözlerine bakılırsa yapay canlıyı görmemiz sadece aylar alacak:

Dr Venter said that, in the light of this success, the culmination of a decade’s work, he will be attempting the first transplant of a lab-made genome to create the first artificial life “within months.” (“Telegraph: First artificial life 'within months”)

Bütün bu araştırmaları yaparken biraz fazla derinlere daldım ama sizi de sürüklemek istemiyorum boğulmayın diye. Bir taraftan da Türkiye’de konuyla ilgili nelerin yapıldığını, öncesinde tabiki yapılıp yapılmadığını da merak etmekteyim. Bu konuda bilgisi olan arkadaşlardan bildiklerini bizlerden esirgememelerini isterim

Etiketler: ,

p>

Yazar: <$kudretraquo; Yorumlar:

<$

Şirket (J.Craig Venter Enstitüsü) yıllardır sürdürdüğü çalışmalardan sonra oluşturduğu bilgi birikimini petrol rezervlerini değiştirerek ya da diğer karbon içerikli maddeleri işleyerek daha temiz yakıt üretebilen yapay böcekler, hastalıkları iyileştiren bakteriler gibi canlılar üretme yolunda kullanmak istiyor. Tabiki bu tür çalışmaların karşı tarafında, alıcı rolündeki şirketler petrol rezervinin hızla azaldığı, küresel kirliliğin aynı hızla arttığı dünyamızda konuyla yakından ilgileniyorlar. Enstitü şimdiden 13 Haziran’da yaptığı açıklamada, BP PLC ile yer altındaki kömür ve petrol yataklarını daha temiz yakıtlara çeviren böcekler üzerine çalışma konusunda anlaştıklarını duyurdu (BP’nin konuyla ilgili açıklaması). BP'nin bu konuya 500 milyon $ gibi bir rakam ayırdığını düşünürseniz pastanın büyüklüğü konusunda da bir fikir sahip olursunuz.

Bu pastanın sadece BP tarafından karşılanan kısmı. Pastayı büyüten o kadar çok vakıf ve kuruluş var ki bu çalışmaları yapan şirketlerin sayısı gün geçtikçe artıyor. Tabiki öne çıkanlar yine birkaç tane. Benzer çalışmalar MIT ve Stanford üniversitelerinde de yapılmakta. Oyuncular güçlü ve çeşitli vakıflardan destek de alıyorlar. Bill Gates Vakfının büyük bağışlar yaptığı Emeryville Amyris Biyoteknoloji şirketinin de bu büyük ounculardan biri olduğunu bazı hastalıklarla ilgili ilaçlar üzerinde çalışmalar yaptığını da dipnot olarak düşelim.

İlk sorun da bu büyük pastadan kaynaklanıyor. J Craig Venter Enstitüsünün sentetik biyolojide birçok konuda önemli patentleri var ve hızla yenilerini almaya devam ediyor. Bu da daha sonra böylesi güçlü bir pazarda bir monopoli oluşabileceğine işaret ediyor. Hatta şirket şimdididen sentetik biyolojinin “MicropeSoft”u olmakla suçlanıyor. (Technology Reviews dergisinde yayınlanan “Craig Venter: The Bill Gates of Artificial Life?” makalesini okuyabilirsiniz) İnsanların bu kadar rahatsız olmasının sebebi ise böylesi bir konuda oluşturulacak bilgi birikiminin gerçekten insanlık tarihine yön verebilecek boyutta olmasından kaynaklanıyor. Yazının bir sonraki ve son bölümünde kaygıların kaynağını daha iyi anlayacaksınız.

(Devam Edecek...)
Yapay Mısın, Gerçek Mi? (1)

Etiketler: ,

p>

Yazar: <$kudretraquo; Yorumlar:

<$

Saçma bir soru gibi görünüyor değil mi?

Steven Spielberg’in Artificial Intelligence (Yapay Zeka) filmini birçoğunuz izlemişsinizdir eminim. Hatta Monica ile David’in ormandaki dokunaklı sahnesindeki konuşmalar da aklınızdadır.

Monica: You won't understand the reasons but I have to leave you here.
David: Is it a game?
Monica: No.
David: When will you come back for me?
Monica: I'm not, David. You'll have to be here by yourself.
David: Alone?
Monica: With Teddy.
David: No. No, no, no! No, Mommy, please! No, no. Please, Mommy.
Monica: They would destroy you, David!
David: I'm sorry I broke myself. I'm so sorry I cut your hair off. I'm sorry I hurt Martin.
Monica: I have to go. I ahve to go! Stop it! I have to go now.
David: Mommy, don't! Mommy if Pinocchio became real and I become a real boy can I come home?
Monica: That's just a story.
David: But a story tells what happen.
Monica: Stories are not real! You're not real! Now, look. Take this, alright? Don't let anyone see how much it is. Look. Don't go that way. Go anywhere but that way or they'll catch you. Don't ever let them catch you! Listen, stay away from Flesh Fairs, away from where there are lots of people. Stay away from all people. Only others like you, only Mecha are safe!
David: Why do you want to leave me? Why? I'm sorry I'm not real. If you let me, I'll be so real for you!
Monica: Let go, David! Let go! I'm sorry I didn't tell you about the world.
(Orjinal Metin)
Artık bu bir oyun haline gelmek üzere. Hem de daha da ilgi çekici ve korkutucu bir boyutta. Yapay zeka üzerinde bir grup bilim adamı hızla yol katetmeye devam ederken, Dr. Craig Venter gibi bazı bilim adamları yapay hayat üzerine çalışıyorlar.


Geçen günlerde J.Craig Venter Enstitüsü Dr.Craig David’in birlikte çalıştığı Carol Lartigue ve Hamilton Smith (1978 Nobel Tıp Ödülü’nü aldı) ile birlikte beklenen açıklamalarını yaptı ve sentetik hayat elde etme yolunda önemli adımlardan biri olan tür değiştirmeyi gerçekleştirdiğini duyurdu.

Bir bakterinin DNAsını değiştirerek onu başka bir türe dönüştürmeyi başardılar. Daha önce de bu konuda yaptıkları çalışmalar ve aldıkları çeşitli patentlerle ilgi odağı olmuşlardı. Ancak yapay hayat üzerine çalışmalarında büyük bir adım olan bu konuyla ilgili açıklamadan öncesinde de süren tartışmalar şu anda iyice alevlenmiş durumda. Tartışmaların kaynağı oldukça önemli.

(Devam edecek...)

Etiketler: ,

p>

Yazar: <$kudretraquo; Yorumlar: